Εκστρατείες με στόχο την αλλαγή και την ανάταξη στην Ελλάδα εξαγγέλλονται συχνά τον τελευταίο καιρό -με δεδομένα τα προβλήματα στην οικονομία και όχι μόνο …Σε μια από αυτές, το κεντρικό σύνθημα, που αξιοποιεί τη διαχρονική θέληση και ικανότητα του αρχαιόθεν πολυμήχανου Έλληνα, είναι μια μονάχα λέξη: «Γίνεται!» M' άλλα λόγια, αν κάτι το θέλεις πολύ, το παλεύεις και το προσπαθείς, αργά ή γρήγορα αναλόγως και των περιστάσεων, θα το καταφέρεις, θα νικήσεις, θα δικαιωθείς, απλά και μόνο επειδή …γίνεται!
Αυτό σκεφτόμουν, επιστρέφοντας πριν από λίγες εβδομάδες από το Λαύριο (συχνό προορισμό για τα ρεπορτάζ του TechnoΛογείν, χάρη στο Τεχνολογικό & Πολιτιστικό Πάρκο του, που στεγάζει αρκετές μικρές, αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες εταιρίες -αυτή ήταν η τέταρτη επίσκεψή μας εκεί, τα τελευταία χρόνια), έχοντας ολοκληρώσει την επίσκεψή μας και τα γυρίσματα στην Astrofos.
Που, βέβαια, δεν ξεφεύγει κι αυτή από τον «κανόνα» του Πάρκου: για μια μικρή, πολλά υποσχόμενη εταιρία, των τριών-τεσσάρων ατόμων, πρόκειται που όμως εστιάζει σ' έναν απόλυτα εξειδικευμένο τομέα (εκείνον του χρηστικού ή διακοσμητικού φωτισμού με χρήση LED) τον οποίο γνωρίζει, μάλιστα, τόσο καλά, που είναι σε θέση να παρουσιάζει και καινοτομίες, σε διεθνές επίπεδο!
Πλούσιες εμπειρίες
Έχοντας στις «αποσκευές» τους πολλά χρόνια εμπειρίας ο καθένας στο χώρο του ήχου, της εικόνας και του θεάματος, τόσο από την τεχνολογική, όσο και από την επιχειρηματική πλευρά του, ο Μιχάλης Αλεξάνδρου και ο Νίκος Μαρμαράς -οι δυο βασικοί «πυλώνες» της Astrofos- έχουν δουλέψει πολλά χρόνια μαζί κι έχουν συνεργαστεί σε αρκετά διαφορετικά σχήματα, στο παρελθόν.
Όμως, τούτη η συνεργασία τους (στην οποία συνεισφέρουν, επίσης, η αδελφή του πρώτου, Γεωργία Αλεξάνδρου, όσον αφορά στη διοίκηση και την επικοινωνία της εταιρίας, και ο Γιώργος Βασιλάκης στην υλοποίηση τεχνολογικών λύσεων), δείχνει να έχει τις καλύτερες προοπτικές, καθώς πρόκειται για ένα «χώρο» που ως μόνο περιορισμό έχει τη φαντασία του δημιουργού …
Και βέβαια, πρέπει να τονίσουμε ότι η συγκεκριμένη λέξη χρησιμοποιείται εδώ κατ' ανάγκη (εξ ου και τα εισαγωγικά), καθώς η χρήση των LED (αρχικά των λέξεων Light Emitting Diodes, θυμίζω, ή Φωτοεκπέμπουσες Δίοδοι, όπως λένε τα λεξικά ορολογίας) καλύπτει πάμπολλες εκφάνσεις της καθημερινότητάς μας, ουσιαστικά οτιδήποτε έχει να κάνει με τον φωτισμό, από τον πιο απλό και απολύτως χρηστικό των χώρων όπου ζούμε και εργαζόμαστε ως τον πιο σύγχρονο, απόλυτα ελεγχόμενο των εξωτερικών χώρων, που -χάρη στις δυνατότητες αυτής της τεχνολογίας- μπορούν να μεταμορφωθούν σε «φωτεινά γλυπτά».
Εξοικονόμηση ενέργειας
Και, σαν να μην έφταναν τα όσα εντυπωσιακά μας έδειξαν οι συνομιλητές μας, από πλευράς δυνατοτήτων των LED (οι οποίες έχουν καταγραφεί στο συνοδευτικό βίντεο), ένας άλλος κρίσιμος παράγων που δεν πρέπει να ξεχνάμε, είναι αυτός της φιλικότητας προς το περιβάλλον και της συνεισφοράς στην προσπάθεια για αειφόρο ανάπτυξη.
Εδώ, οι «Φωτοεμπέμπουσες Δίοδοι» παίρνουν άριστα, καθώς οι απαιτήσεις τους σε ενέργεια (για φωτοβολία αντίστοιχη με τις συμβατικές λυχνίες) είναι κατά 60-85% μικρότερες με δεκάδες φορές μεγαλύτερο χρόνο ζωής, ικανοποιώντας το αίτημα των καιρών για εξοικονόμηση ενέργειας (κάνουμε περισσσότερα με λιγότερα, είναι το πιο γνωστό σύνθημα και στα LED αυτό ισχύει με το παραπάνω, καθώς δεν χάνεται ενέργεια σε θερμότητα) και μείωση του αποτυπώματός μας σε CO2 με παράλληλη, βεβαίως, ανάλογη εξοικονόμηση κόστους για τους χρήστες.
Αυτός είναι, ίσως, ο βασικότερος λόγος που τα LED (τα οποία δεν μετράνε και πολλά χρόνια ιστορίας: η ανακάλυψή τους έγινε μόλις το 1962 και η πρώτη παραγωγή το 1968, όταν επιστήμονες και ερευνητές είχαν αρχίσει να αναζητούν ολοένα περισσότερες εφαρμογές των ημιαγωγών -αν κι εκείνα τα μονόχρωμα LED μόνο κατ' όνομα θυμίζουν τα υπερεξελιγμένα σημερινά RGB LED, τα οποία μπορούν να συνθέσουν όποιο χρώμα τα διατάξουμε …) γνωρίζουν τα τελευταία χρόνια ραγδαία ανάπτυξη και ολοένα περισσότερες χρήσεις.
Δεν μπορεί, θα τα έχετε σίγουρα δει να αντικαθιστούν τα φώτα πορείας εμπρός και πίσω στα πιο πρόσφατα μοντέλα αυτοκινήτων, καθώς προσφέρουν μεγαλύτερη φωτεινότητα με μικρότερο κόστος για να μη μιλήσουμε για τις σειρές με τα φωτάκια που χρησιμοποιούμε στα χριστουγεννιάτικα δέντρα, οι οποίες μας επιτρέπουν να επιλέξουμε το «φωτιστικό σενάριο» που ταιριάζει κάθε φορά στη διάθεσή μας ή στα γούστα του μικρού …
Οι πολλές και σημαντικές ιδιότητες των LED (σταθερό, κατευθυνόμενο και εύκολα ελεγχόμενο φως, πολύ μικρό κόστος και μεγάλη διάρκεια ζωής) έχουν προκαλέσει τη ραγδαία ανάπτυξη των σχετικών τεχνολογιών, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιούνται όλο και συχνότερα –όπως στη φωτογραφία, από την ελληνική εταιρία Astrofos, στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάνης, της οδού Πειραιώς- για τη δημιουργία «φωτιστικών σεναερίων», με έντονο καλλιτεχνικό χαρακτήρα
Διάγραμμα και τρόπος λειτουργίας ενός βασικού, απλού LED
Η τεχνολογία, βέβαια, έχει προοδεύσει πάρα πολύ και σ' αυτόν τον τομέα, με αποτέλεσμα να έχουμε πια κάθε λογής εύκαμπτους φωτεινούς σωλήνες, γεμάτους μονόχρωμα …
…ή και πολύχρωμα RGB LED, για κάθε λογής χρήση, είτε πρόκειται απλώς για ατμοσφαιρικό φωτισμό είτε για τη δημιουργία πραγματικών καλλιτεχνημάτων
Μάλιστα, η σύνθεση πολλών χρωμάτων μπορεί να δώσει αθροιστικά, λευκό φως, με δυνατότητα ελέγχου της «θερμοκρασίας» του, ώστε να προσομοιάζει με το φως της ημέρας …
…ενώ, τελευταία, έκαναν την εμφάνισή τους στην αγορά και λάμπες λευκού φωτός οι οποίες βιδώνουν στις γνωστές υποδοχές που έχουμε στα σπίτια μας, προσφέροντας όμως καλύτερο φωτισμό με πολύ μικρότερο κόστος
Ο ίδιος λόγος έχει κάνει τους κατασκευαστές αυτοκινήτων να στρέφονται όλο και πιο συχνά στα LED, αντικαθιστώντας με αυτά τα συμβατικά φώτα πορείας εμπρός και πίσω
Από τις πολλές εφαρμογές αυτής της τεχνολογίας που έχει στο ενεργητικό της η Astrofos τα τελευταία χρόνια, οι άνθρωποί της ξεχωρίζουν τον χρηστικό …
…και διακοσμητικό φωτισμό μιας οφθαλμολογικής κλινικής στην Αθήνα …
…τον φωτισμό του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης, στην οδό Πειραιώς, …
…και, βέβαια, τη συμμετοχή τους σε μια θεατρική παράσταση του Δήμου Αβδελιώδη, με θέμα τον Καραγκιόζη …
…όπου τα LED προσέδιναν μια απόκοσμη εμφάνιση στους ήρωες-ηθοποιούς
Η ελληνική καινοτομία
Βέβαια, αυτά τα «σενάρια» είναι απλοϊκά και τυποποιημένα, σε αντίθεση με εκείνα που στήνει η Astrofos, τα οποία είναι περίπλοκα και συνδυάζονται με μεγάλες εγκαταστάσεις, οι οποίες ακολουθούν -ανάλογα και με το τι θέλει να δείξει ο «ποιητής»- ολόκληρα προγράμματα περασμένα σε υπολογιστή.
Η καινοτομία της ελληνικής εταιρίας, όμως, (η οποία βρίσκεται σήμερα σε φάση κατοχύρωσης) είναι ότι μπορεί πλέον να ελέγξει εξ αποστάσεως και «στον αέρα» μέσω υπολογιστή ή ακόμα και «έξυπνου» κινητού οποιαδήποτε εγκατάσταση LED διαθέτει το ανάλογο στοιχείο οδήγησης, το οποίο ενσωματώνει μικροεπεξεργαστή και μικροσκοπική κεραία.
Μπροστά στα μάτια μας, με ένα τηλεχειριστήριο σαν αυτά που χρησιμοποιούμε για τις γκαραζόπορτες, ο άνθρωποι της Astrofos άλλαζαν τα χρώματα όχι με κάποια προκαθορισμένη σειρά, αλλά φτιάχνοντας «μείγματα», χάρη στις τεράστιες δυνατότητες των RGB LEDs, μέχρι να πετύχουν την απόχρωση -λίγο πιο κόκκινο τώρα, όχι βάλε λίγο μπλε, ΟΚ είναι το πράσινο …- αλλά και την ένταση του φωτός που ήθελαν.
Αυτή, άλλωστε, η καινοτομική προσέγγιση έπαιξε το ρόλο της στις μεγάλες εγκαταστάσεις που έχουν αναλάβει ως σήμερα -ανάμεσά τους, στο φωτισμό του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης στην Πειραιώς, στο «παλιό» 8όροφο κτήριο του «Ελευθερουδάκη» στην Πανεπιστημίου, σ' ένα μεγάλο οφθαλμολογικό κέντρο στη Βασ. Σοφίας, αλλά και σε μια θεατρική παράσταση του σκηνοθέτη Δήμου Αβδελιώδη, βασισμένη στον Καραγκιόζη, όπου οι εντελώς πρωτότυποι φωτισμοί με LED συνέβαλαν τα μέγιστα στην ατμόσφαιρα του έργου (τέσσερις ολόκληρους μήνες παλεύαμε για να κάνουμε τον προγραμματισμό, θυμάται ο Μιχάλης Αλεξάνδρου …)
Εξωστρέφεια η μόνη διέξοδος
Βέβαια, με δεδομένη την κρίση στη χώρα μας και όχι μόνο, οι μεγάλες εγκαταστάσεις, κτηριακές ή καλλιτεχνικές, δεν είναι κάτι που συναντάς κάθε μέρα στο δρόμο σου …
Έτσι, η Astrofos αναγκάστηκε εκ των πραγμάτων να στραφεί και σε άλλους χώρους εκτός των αρχιτεκτόνων και των μελετητών με τους οποίους συνεργαζόταν αρχικά, προσεγγίζοντας πλέον κατασκευαστές φωτιστικών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με δικά τους εργοστάσια και δίκτυα διάθεσης, στους οποίους κόμισε τη δική της εμπειρία τόσο σε θέματα υλικού, όσο και λογισμικού.
Άλλωστε, το αντιλαμβάνονται πολύ καλά πως η ελληνική αγορά από μόνη της δεν αρκεί για να τους τροφοδοτεί με «προκλήσεις» - ενδιαφέρον υπάρχει, αλλά σίγουρα εκτός συνόρων οι προοπτικές είναι πολύ μεγαλύτερες. Η εταιρία στέκεται πια στα πόδια της και τα μηνύματα από τις πρώτες εξόδους είναι θετικά. Κι όπως λέγαμε και στην αρχή, αν κάτι το θες πολύ και το παλεύεις, πού θα πάει, κάποια στιγμή …γίνεται!
Ένα από τα πάγια παράπονα του οικοδεσπότη αυτής της ενότητας είναι ότι πολύ θα το ήθελε, αλλά δεν μπορεί πια (καθώς τα αφιερώματα στο TechnoΛογείν ξεπέρασαν απο καιρό τα 100 …) να μάθει τι απέγιναν όλα αυτά τα σχέδια, οι προσπάθειες και οι υπηρεσίες που φιλοξενήθηκαν εδώ, τα τελευταία πέντε χρόνια ποιά προχώρησαν, ποιές βγήκαν στην αγορά, ποιοί έφυγαν και ποιοί ήλθαν …
Γι' αυτό είναι μεγάλη η χαρά του, όταν κάποιοι (όχι πολλοί, είναι αλήθεια …) παίρνουν οι ίδιοι την πρωτοβουλία για επαφή και ενημέρωση. Όπως συνέβη, ας πούμε, στην περίπτωση του AthensBook, της εφαρμογής-οδηγού πόλης για «έξυπνα» κινητά, που οι δημιουργοί της, ο Γιώργος Πάνζαρης και ο Δημοσθένης Καπώνης, τηβελτίωσαν, την εξέλιξαν και συμπλήρωσαν ακόμα περισσότερο το περιεχόμενό της.
Οι ανακοινώσεις έγιναν από τους ίδιους τους -δικαιολογημένα υπερήφανους- δημιουργούς, που έδωσαν πλήθος ενδιαφέροντα στοιχεία για την καλή πορεία της εφαρμογής (από τους 39.000 πιστούς χρήστες στα τέλη του 2009, έχει ξεπεράσει τους 130.000 σήμερα), την επέκτασή της σε άλλες πλατφόρμες εκτός του αρχικού iOS για συσκευές της Apple (η εφαρμογή υποστηρίζει πλέον εκατοντάδες παραλλαγές του Android, ενώ βρίσκεται στο τελικό στάδιο και έκδοση για Windows 8, με προφανή «στόχο» τα ολοένα δημοφιλέστερα tablets), τη συνεργασία τους με αρκετά μεγάλα ονόματα της ελληνικής αγοράς που υποστηρίζουν διαφημιστικά το Athens (και το Thess, για τη συμπρωτεύουσα) Book, αλλά και την καινούρια συνέργειά τους με την έγκυρη ιστοσελίδα κριτικής εστιατορίων www.ask4food.gr
Αν και έχει ζωή μόλις διόμισυ χρόνων, αυτή περιλαμβάνει σήμερα περισσότερες από 15.000 εμπεριστατωμένες και ελεγμένες κριτικές από τους ίδιους τους πελάτες των εστιατορίων, που συχνά γίνονται ακόμα και επί τόπου, μέσω κινητού! Όσο για τη συνέργεια, βασίζεται στο ότι μοιράζονται τις ίδιες αρχές, στην πίστη τους ότι το καλό πρέπει να λέγεται και να επιβραβεύεται με αναγνωρισιμότητα, στην επιδίωξή τους για ακόμα μεγαλύτερη ανάδραση με τους χρήστες, αλλά και στην ακρίβεια και επάρκεια των στοιχείων που εξασφαλίζεται με «άνοιγμα» στους ίδιους τους εστιάτορες, ώστε να μεγιστοποηθεί το όφελος για τον πελάτη.
Ήταν Μάρτης του 2011, όταν λέγαμε πως είναι «Αγαθόν το ορθώς πληροφορείν», προσθέτοντας πως …«καλό το "εργαλείο" με τις πληροφορίες που μας προσφέρει, αλλά εκείνο που μετράει περισσότερο, είναι η προσωπική ματιά, ή άποψη, η γνώμη». Αυτή την προσωπική «χαρτογράφηση», το AthensBook θέλει πλέον να την κάνει κοινό κτήμα, στο πλαίσιο ενός ιδιότυπου crowdsourcing, με στόχο ό,τι επιλέξουμε να αξίζει τα λεφτά του …
Διαβάστε παρακάτω όσα λέγαμε με τον Γιώργο Πάνζαρη και το Δημοσθένη Καπώνη για το AthensBook, τότε, το 2011 σχεδόν στο σύνολό τους ισχύουν και σήμερα …συν, το ότι θα τρώμε και καλύτερα! Λίγο είναι αυτό, σε τέτοιους χαλεπούς καιρούς;
AthensBook: Όλη η Αθήνα στο χέρι σου …
Δεκάδες χιλιάδες άτομα έχουν ήδη κατεβάσει και χρησιμοποιούν μια δωρεάν εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα iPhone της Apple (σύντομα θα είναι διαθέσιμη και για δεκάδες άλλα μοντέλα από διάφορους κατασκευαστές που βασίζονται στο λειτουργικό Android της Google), την οποία δημιούργησαν δυο νέοι μηχανικοί, με στόχο να προσφέρει πλήθος χρηστικές και συνεχώς ανανεούμενες πληροφορίες, κάνοντας τη ζωή μας στην Αθήνα καλύτερη και ευκολότερη.
Η τεράστια πρόοδος της τεχνολογίας, η οποία έχει μετατρέψει τα κινητά μας τηλέφωνα σε κανονικούς υπολογιστές, αλλά τόσο μικρούς ώστε να χωράνε στην τσέπη μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές στην καθημερινότητά μας ειδικά στις μικρότερες ηλικίες χρηστών - οι οποίες τροφοδοτούνται συνεχώς από την πραγματική κοσμογονία που βιώνουμε σ' ό,τι αφορά στις διαθέσιμες εφαρμογές.
Ό,τι μπορείτε να φανταστείτε σαν εφαρμογή κι ακόμα περισσότερα, θα βρείτε στα δικτυακά καταστήματα των βασικών «παικτών» της αγοράς, στα οποία ανατρέχει κάθε «ψαγμένος» χρήστης, για να βρει τρόπους καλύτερης αξιοποίησης του κινητού του, είτε επειδή το έχει ανάγκη είτε πάλι - για τους νεότερους, η αναφορά - επειδή θέλει να ακολουθήσει τα κελεύσματα της μόδας.
Η συντριπτική πλειοψηφία τους διατίθεται δωρεάν ή έναντι πολύ χαμηλού αντιτίμου σε κάθε ενδιαφερόμενο, ενώ οι εφαρμογές που το κατέβασμά τους κοστίζει ακριβά, κάνοντάς σε να το σκεφτείς δεύτερη φορά, είναι πολύ λίγες και έχουν να κάνουν κυρίως με εξειδικευμένες απαιτήσεις χρηστών.
Μέσα σ' αυτό το αχανές περιβάλλον, ξεχωριστή σημασία έχουν - όπως αποδεικνύει και η δημοφιλία τους - οι «οδηγοί πόλης», εφαρμογές που κάνουν την καθημερινότητά μας καλύτερη και ευκολότερη, προσφέροντάς μας χρηστικές πληροφορίες, όταν και όπου τις έχουμε περισσότερο ανάγκη: όταν ψάχνουμε για διανυκτερεύον φαρμακείο ή βενζινάδικο μέσα στην άγρια νύχτα, όταν αναρωτιόμαστε που έχει ΑΤΜ σε μιαν άγνωστη περιοχή, όταν γυρεύουμε ένα καλό μεζεδοπωλείο ή μπαράκι για να πάμε μετά το σινεμά ή όταν θέλουμε να μάθουμε - σε πραγματικό χρόνο, βέβαια - αν μια διαδρομή που σκοπεύουμε να κάνουμε στην πόλη, «πήζει» στην κίνηση ή όχι …
Σ' όλα αυτά και σε κάμποσα άλλα ερωτήματα, που «αυγαταίνουν» συνεχώς, το AthensBook, ο «έξυπνος» οδηγός πόλης για την Αθήνα, μπορεί να δώσει τις κατάλληλες απαντήσεις, με μόνιμο στόχο τη διευκόλυνσή μας.
Οι δυο δημιουργοί του, ο Γιώργος Πάνζαρης και ο Δημοσθένης Καπώνης, δυο νέοι και δεόντως ανήσυχοι μηχανικοί, εμπνεύστηκαν τη δημιουργία του από τις δικές τους ανάγκες.
Άλλωστε, όλοι μας, λίγο ως πολύ, έχουμε πει κάποτε …«αν υπήρχε, βρε παιδί μου, αυτό κι εκείνο, πόσο κόσμο θα έσωζε!»
Το καλό στην περίπτωση του AthensBook (και του ThessBook, της αντίστοιχης εφαρμογής που δημιούργησαν οι ίδιοι για τη Θεσσαλονίκη) είναι ότι ο Γιώργος και ο Δημοσθένης προχώρησαν και έκαναν τη σκέψητους πράξη …
Οι δυο δημιουργοί και συνιδρυτές του AthensBook, ο Γιώργος Πάνζαρης και ο Δημοσθένης Καπώνης, περνούν ατέλειωτες ώρες μαζί, συζητώντας για τη δουλειά και όχι μόνο …
…λύνοντας προβλήματα της καθημερινότητας και κάνοντας σχέδια για το μέλλον, είτε μόνοι τους …
…είτε με συνεργάτες τους.
Κι επειδή, για τον «έξυπνο» οδηγό πόλης που δημιούργησαν, η εξωστρέφεια είναι απαραίτητη, δεν χάνουν την ευκαιρία να εμφανιστούν σε επιτυχημένες εκδηλώσεις, όπως αυτές του OpenCoffee, του TEDxAcademy ή του Pecha Kucha, απ' όπου και η φωτογραφία.
Το επόμενο μεγάλο βήμα, πάντως, με το οποίο ελπίζουν να προσεγγίσουν πολλαπλάσιο αριθμό χρηστών, είναι η παρουσίαση τις επόμενες εβδομάδες μιας έκδοσης του οδηγού για κινητά τηλέφωνα βασισμένα σε λειτουργικό Android. Ο Γιώργος Πάνζαρης χαμογελάει και μόνο στη σκέψη
Κορυφαίο στις προτιμήσεις
Φυσικά, από το να σκεφτείς κάτι μέχρι να το κάνεις, η απόσταση είναι μεγάλη …
Η δημιουργία του AthensBook μόνο εύκολη δεν ήταν, όμως, η θέλησή τους (αλλά και οι ικανότητές τους, που δεν τις μνημόνευσαν, ίσως από μετριοφροσύνη) ήταν αρκετή για να ξεπεράσουν όλα τα προβλήματα ως τώρα και να φέρουν τον «έξυπνο» οδηγό πόλης στη 2η θέση όλων των εποχών από πλευράς δημοφιλίας στο ελληνικό App Store, το δικτυακό κατάστημα της Apple για την πώληση εφαρμογών του iPhone.
Βέβαια, η συγκεκριμένη εφαρμογή δεν πωλείται - οποιοσδήποτε μπορεί να την κατεβάσει από το Διαδίκτυο δωρεάν, καθώς οι δημιουργοί της ευθύς εξαρχής αποφάσισαν να υιοθετήσουν αυτή τη στάση, προτιμώντας να διεκδικήσουν τα (απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία της, αλλά και τον βιοπορισμό όσων εργάζονται γιΆ αυτήν) έσοδα από την αγορά, μέσω διαφημίσεων και συνεργασιών.
«Όπλο» τους, η δυνατότητα της εφαρμογής να δίνει χρηστικές πληροφορίες σε κάθε ενδιαφερόμενο όχι τυχαία, όπως αυτές παραλαμβάνονται από το σύστημα. Για παράδειγμα: ψάχνεις για διανυκτερεύον φαρμακείο; Ορίστε ο κατάλογος τον οποίο μας έστειλε το Σωματείο των Φαρμακοποιών, που «βγάζει» τις βάρδιες.
Όμως, τι να το κάνεις το σύνολο των φαρμακείων που περιλαμβάνει ο κατάλογος, αφού - προφανώς - εκείνο που χρειάζεσαι μεσ' στην ανάγκη σου, είναι απλώς το κοντινότερο σε σένα!
Αξιοποιώντας το ενσωματωμένο GPS και τη δυνατότητα προσδιορισμού θέσης την οποία διαθέτουν το iPhone και δεκάδες άλλα smartphones πλέον, το AthensBook έχει προγραμματιστεί με τέτοιο τρόπο (και σ' αυτό συνίσταται η «εξυπνάδα» του) ώστε να δίνει στο χρήστη του πραγματικά χρήσιμες πληροφορίες, ανάλογα με το πού βρίσκεται, για να κάνει απλά και γρήγορα τη δουλειά του.
Απ' όλα έχει ο μπαξές!
Είτε πρόκειται για το διανυκτερεύον φαρμακείο του παραδείγματος (το οποίο, μάλιστα, ο χρήστης βλέπει πού ακριβώς βρίσκεται στον χάρτη και, με το πάτημα ενός «κουμπιού», μπορεί να του τηλεφωνήσει άμεσα, για να επιβεβαιώσει ότι είναι ανοικτό και να ρωτήσει ό,τι τον ενδιαφέρει), είτε για τα ανοικτά βενζινάδικα στην ευρύτερη περιοχή (και μάλιστα, με κατάταξη ανάλογη της τιμής τους, κάτι που μετράει ιδιαίτερα σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς!), είτε για τις δημόσιες υπηρεσίες, τις τράπεζες και τους κάθε λογής «προορισμούς εξόδου» (σινεμά, θέατρα, εστιατόρια, μπαρ κλπ), συχνά με κριτική και σχόλια εκ μέρους άλλων χρηστών, που τα έχουν επισκεφτεί πριν από εμάς και τα κρίνουν με την ψήφο τους!
Το AthensBook εμπλουτίζει συνεχώς τις προσφορές του με καινούριες υπηρεσίες, άλλες προγραμματισμένες από καιρό κι άλλες σαν απάντηση στις ανάγκες των καιρών.
Στις λίγες εβδομάδες που μεσολάβησαν από την πρώτη συνάντησή μου με τους δημιουργούς του ως τη συγγραφή του άρθρου που τώρα διαβάζετε, προστέθηκε μια ακόμα υπηρεσία με αντικείμενο τις πιάτσες των ταξί και τις κυριότερες εταιρίες ραδιοταξί, αλλά και μια «μπάρα», στο κάτω μέρος της οθόνης, που ενημερώνει το χρήστη για τις απεργίες οι οποίες βρίσκονται εν εξελίξει κάθε μέρα, ώστε να λάβει εγκαίρως τα μέτρα του.
Η μεγαλύτερη προσφορά, πάντως, της εφαρμογής για τους οδηγούς είναι σίγουρα η «ζωντανή» ενημέρωση σχετικά με την κίνηση η οποία καλύπτει όλους τους δρόμους του λεκανοπεδίου (σε συνεργασία με το MyRoute.gr) και ανανεώνεται κάθε 5 λεπτά.
Είναι η πρώτη φορά που τέτοια πληροφόρηση παρέχεται μέσω κινητού τηλεφώνου στην Ελλάδα.
Επέκταση σε νέους χώρους
Οι φίλοι του AthensBook έχουν ξεπεράσει προ πολλού τις 70.000, αριθμός καθόλου ευκαταφρόνητος αν σκεφτεί κανείς ότι ως τώρα η εφαρμογή απευθυνόταν μονάχα σε κατόχους iPhone.
Όμως, με δεδομένη την αλματώδη ανάπτυξη του λειτουργικού Android και την υιοθέτησή του από κινητά τηλέφωνα (η Google το προωθεί με ιδιαίτερο ζήλο και έχει καταφέρει, σύμφωνα με εντελώς πρόσφατα στοιχεία της Nielsen, να το ανεβάσει στην πρώτη θέση των λειτουργικών για κινητά στις ΗΠΑ, ξεπερνώντας το iOS της Apple και το BlackBerry OS της RIM) και tablet PC (γι' αυτά οι δυο δημιουργοί προγραμματίζουν ειδική έκδοση της εφαρμογής, που θα αξιοποιεί τις μεγαλύτερες δυνατότητες του νέου μέσου), ήδη ετοιμάστηκε ανάλογη πιλοτική έκδοση.
Πολλές δεκάδες εθελοντές την ελέγχουν τον τελευταίο μήνα σε κάθε της λεπτομέρεια και, όπως όλα δείχνουν, τις επόμενες εβδομάδες θα διατεθεί επισήμως, αν και δοκιμαστικά, στο ευρύ κοινό.
Αγαθόν το ορθώς πληροφορείν …
Μέσα στον καταιγισμό των πληροφοριών που δεχόμαστε καθημερινά όλοι μας, υπάρχουν σίγουρα κάποιες που ξεχωρίζουν, που περνάνε από το προσωπικό μας φίλτρο, τις αποδεχόμαστε και τις υιοθετούμε.
Δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά και η «προσωπική» χαρτογράφηση της πόλης μας είναι ένα από τα αποτελέσματα αυτής της πρακτικής.
Δίπλα στην αντικειμενική ματιά (γιατί, σε κάποιο ρεαλιστικό κάναβο πρέπει να πατήσουμε, μεταφορικά και κυριολεκτικά), αν όχι επάνω της, κάθεται η προσωπική ματιά, η «δική μας πόλη», ο δικός μας υβριδικός χάρτης, που πάνω στους δρόμους και τις πλατείες, τα κτήρια και τα πάρκα κουβαλάει εν είδει φωτογραφίας και βίντεο τις μνήμες μας, τις εντυπώσεις, τις αντιλήψεις και τις γνώσεις μας.
Στη διαμόρφωση της σημερινής κατάστασης και ίσως, αύριο μεθαύριο, μιας κατάστασης επαυξημένης πραγματικότητας, οι «έξυπνοι» οδηγοί πόλης σαν το AthensBook έχουν πολλά να προσφέρουν …
Η De Beers είναι μία σύμπραξη εταιρειών που κυριαρχούν στο χώρο των διαμαντιών, από την εξόρυξη, την εμπορία μέχρι τον βιομηχανικό τομέα επεξεργασίας τους. Είναι ενεργή σε κάθε κατηγορία εξόρυξης βιομηχανικών διαμαντιών, υπόγεια, μεγάλης κλίμακας, παράκτια, στον βυθό της θάλασσας, που πραγματοποιείται στις Μποτσουάνα, Ναμίμπια, Νότια Αφρική και Καναδά.
Τα διαμάντια τελικά δεν είναι τόσο σπάνια όσο οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται. Και πάρα πολλά έχουν συσσωρευτεί από την De Beers εδώ και πολλές δεκαετίες. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου αιώνα, η De Beers υπήρξε ιδιαίτερα αποτελεσματική στην ικανοποίηση της ζήτησης από τους καταναλωτές.
Από τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές μάρκετινγκ που έχει ακολουθήσει είναι να χρησιμοποιήσει τα διαμάντια σαν σύμβολο αγάπης και δέσμευσης. Σύμφωνα με την εταιρεία, κανείς δεν λέει “Σ' αγαπώ” καλύτερα από το να αγοράζει μία πέτρα από τα μεγαλύτερα μονοπώλια στον κόσμο!
Μία εταιρεία με την επωνυμία Brewmeister Brewey, από το Banffshire της Σκωτίας έσπασε το ρεκόρ για την ισχυρότερη μπύρα στον κόσμο, με περιεκτικότητα 67,5 % σε αλκοόλ.
Ένα χρόνο νωρίτερα, οι ιδιοκτήτες είχαν φτιάξει μία μπύρα με περιεκτικότητα 65%. Όμως, μετά την πώληση 6.000 μπουκαλιών σε όλο τον κόσμο, οι οπαδοί τους δήλωσαν ότι δεν ήταν αρκετά δυνατή. Έτσι, οι ιδιοκτήτες ξόδεψαν 9 μήνες για να αλλάξουν τη συνταγή τους.
Η νέα μπύρα, που ονομάζεται Snake Venom (δηλητήριο φιδιού), έχει διαφορετική γεύση από εκείνη με το 65%. Βέβαια, αν και μπύρα, δεν αποτελεί έναν φτηνό τρόπο για να μεθύσει κανείς, αφού το κάθε μπουκάλι 275ml κοστίζει περίπου $80!
Ο Michael Jackson δεν είχε τραγουδήσει τυχαία ότι το «A,B,C» είναι «απλά όπως το ‘Do Re Mi». Η μουσική βοηθάει τα παιδιά να θυμηθούν βασικά δεδομένα όπως τη σειρά των γραμμάτων στην αλφάβητο, εν μέρει διότι τα τραγούδια βασίζονται σε θεμελιώδη συστήματα του εγκεφάλου μας που είναι ευαίσθητα στη μελωδία και στο ρυθμό.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Όταν κανείς παίζει μουσική, ασκεί τον εγκέφαλό του με έναν μοναδικό τρόπο.
«Πιστεύω πως υπάρχουν αρκετές αποδείξεις για να πούμε ότι η μουσική εμπειρία, η έκθεση στη μουσική, η μουσική άσκηση, όλα τα παραπάνω πράγματα αλλάζουν τον εγκέφαλό σου», λέει ο Δρ Charles Limb, επίκουρος καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας και χειρουργικής κεφαλής και αυχένα στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins. «Σου επιτρέπει να σκεφτείς με τρόπο που δεν το συνήθιζες και επίσης εκγυμνάζει πολλές άλλες νοητικές ικανότητες που δεν έχουν σχέση με την ίδια τη μουσική».
Η σύνδεση μεταξύ μουσικής και εγκεφάλου είναι μάλιστα το αντικείμενο συμποσίου που διοργανώνεται στα πλαίσια του συνεδρίου της Ένωσης για Ψυχολογική Επιστήμη (Association for Psychological Science) στο Σικάγο με τη συμμετοχή επιφανών επιστημόνων και τον βραβευμένο με Grammy μπασίστα, Vistor Wooten. Θα συζητηθούν οι αξιοπρόσεκτοι τρόποι με τους οποίους οι εγκέφαλοί μας επιτρέπουν να εκτιμήσουμε, να θυμηθούμε και να παίξουμε μουσική και πώς μπορούμε να τιθασεύσουμε αυτές τις δυνατότητες με νέους τρόπους.
Υπάρχουν περισσότερες όψεις στη σύνδεση νου και μουσικής απ’ όσες νότες σε μια μείζωνα κλίμακα, αλλά είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να εστιάσουμε σε μερικές από αυτές τις όψεις για να δούμε τις ασυνήθιστες επιδράσεις που έχει η μουσική στον εγκέφαλο.
Το να κολλάει κάτι στο αυτί σου (ear worms)
Είτε πρόκειται για μια ρομαντική μπαλάντα, για ένα πασίγνωστο ροκ κομμάτι, ή ακόμα και μια κλασσική ραψωδία, είναι εύκολο να κολλήσει το τμήμα μιας μελωδίας στο κεφάλι σου, ακόμα και τμήμα ή κομμάτι που δεν το συμπαθείς καθόλου. Παίζει ξανά και ξανά σα να έχει κολλήσει το κουμπί του play σε έναν ατελείωτο βρόχο επανάληψης. Οι επιστήμονες αποκαλούν αυτά τα συχνά ενοχλητικά ηχητικά τεμάχια ως παράσιτα των αυτιών, ear worms. Δε γνωρίζουν ακόμα πολλά για τον λόγο που συμβαίνουν αλλά υπάρχουν ερευνητικές προσπάθειες που μελετούν το φαινόμενο.
Τα τραγούδια που κολλάνε στο κεφάλι των ανθρώπων τείνουν να είναι απλά από μελωδικής και ρυθμικής απόψεως, σύμφωνα με τον ψυχολόγο Daniel Levitin που ερευνά τη νευροεπιστήμη της μουσικής στο Πανεπιστήμιο McGill του Montreal στο Quebec. Συνήθως πρόκειται απλά για ένα τμήμα του τραγουδιού και όχι όλο το κομμάτι από την αρχή ως το τέλος. Μια συνήθης μέθοδος για να απαλλαγεί κανείς από ένα παράσιτο του αυτιού είναι να ακούσει ένα άλλο τραγούδι, υπολογίζοντας βέβαια τον κίνδυνο να κολλήσει το επόμενο τραγούδι στη θέση αυτού που μόλις ξεφορτώθηκε.
«Αυτό που πιστεύουμε ότι συμβαίνει είναι ότι τα νευρωνικά κυκλώματα κολλάνε σε έναν επαναλαμβανόμενο βρόχο και παίζουν αυτό το πράγμα ξανά και ξανά», λέει ο Levitin. Σε σπάνιες περιπτώσεις τα μουσικά αυτά παράσιτα μπορεί να αποβούν επιβλαβή για την καθημερινή λειτουργία των ανθρώπων. Υπάρχουν κάποιοι που δεν μπορούν να δουλέψουν, να κοιμηθούν ή να συγκεντρωθούν εξαιτίας τραγουδιών που δεν λένε να εγκαταλείψουν το κεφάλι τους. Ίσως ακόμα να χρειάζεται να πάρουν και τα ίδια φάρμακα κατά του άγχους που παίρνουν άνθρωποι με καταναγκαστική διαταραχή, φάρμακα που χαλαρώνουν τα νευρωνικά κυκλώματα που κολλάνε σε ατέρμονους βρόχους.
Πώς εξελιχθήκαμε να θυμόμαστε τη μουσική
Δεδομένου του πόσο εύκολα κολλάει ένα τμήμα μουσικής στο αυτί μας, η μουσική θα πρέπει να συνδέεται με κάποιου είδους εξελικτική προσαρμογή που βοήθησε τους προγόνους μας.
Αυλοί από οστά έχουν χρονολογηθεί στα 40.000 με 80.000 χρόνια πριν, έτσι γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι τουλάχιστον έπαιζαν μουσική. Οι ειδικοί υποθέτουν ότι οι άνθρωποι πιθανότατα τραγουδούσαν πριν καν μπουν στον κόπο να κατασκευάσουν το όργανο αυτό, σύμφωνα με τον Levitin. Στον Ιουδαϊσμό η Τορά είχε επενδυθεί με μουσική ώστε να μπορεί να απομνημονευτεί πριν καταστεί δυνατό να γραφεί.
«Οι εγκεφαλικές δομές που αντιδρούν στη μουσική έχουν εξελιχθεί νωρίτερα από τις δομές που αντιδρούν στη γλώσσα», λέει ο Levitin. Τονίζει ότι πολλοί από τους προγόνους μας, πριν υπάρξει η γραφή, χρησιμοποιούσαν τη μουσική για να τους βοηθήσει να θυμηθούν πράγματα, όπως το πώς να ετοιμάσουν τροφές ή τη διαδρομή για να φτάσουν σε μια πηγή νερού. Αυτά τα διαδικαστικά έργα θα ήταν πιο εύκολο να ανακληθούν ως τραγούδια. Σήμερα, ακόμα χρησιμοποιούμε τραγούδια για να διδάξουμε στα παιδιά στο σχολείο διάφορα πράγματα, όπως για παράδειγμα την προπαίδεια.
Και τι γίνεται με τη μνήμη του πώς να παίζει κανείς μουσική; Όταν κάθεται κανείς μπροστά από ένα πιάνο και μαθαίνει να παίζει ένα κομμάτι ο εγκέφαλός του θα πρέπει να εκτελέσει το επονομαζόμενο «σχέδιο κίνησης-δράσης» (motor-action plan). Αυτό σημαίνει ότι μια ακολουθία από γεγονότα θα πρέπει να αναπτυχθούν με συγκεκριμένη σειρά, τα δάχτυλα θα πρέπει να χτυπήσουν ένα συγκεκριμένο σχέδιο από νότες στη σειρά. Και ο πιανίστας επαναλαμβάνει αυτές τις κινητικές δράσεις ξανά και ξανά, ενδυναμώνοντας τα νευρωνικά κυκλώματα όσο περισσότερο εξασκείται.
Αλλά οι μουσικοί που απομνημονεύουν πώς να παίξουν μια μουσική συχνά συνειδητοποιούν ότι δεν μπορούν έτσι απλά να ξεκινήσουν ένα κομμάτι που ξέρουν απ’ έξω αρχίζοντας από οποιοδήποτε σημείο του κομματιού. Ο εγκέφαλος έχει έναν συγκεκριμένο αριθμό από κόμβους εισόδου στο σχέδιο κίνησης-δράσης κι έτσι οι πληροφορίες είναι προσβάσιμες μόνο από συγκεκριμένα σημεία του κομματιού.
«Παρόλο που μοιάζει σα να βρίσκεται στα δάχτυλά σου, αυτό δεν ισχύει. Η μουσική είναι στην αναπαράσταση των δαχτύλων μέσα στον εγκέφαλό σου», συμπληρώνει ο Levitin.
Μουσική και απόλαυση
Η μουσική είναι ισχυρά συνδεδεμένη με το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου. Είναι το εγκεφαλικό τμήμα που μας λέει εάν τα πράγματα έχουν αξία, είναι σημαντικά ή σχετικά με την επιβίωση, λέει ο Robert Zatorre, καθηγητής νευρολογίας και νευροχειρουργικής στο Νευρολογικό Ινστιτούτο του Montreal. Μια εγκεφαλική δομή συγκεκριμένα, που καλείται ραβδωτό σώμα, απελευθερώνει μια χημική ουσία που ονομάζεται ντοπαμίνη ως αντίδραση σε ερεθίσματα που σχετίζονται με ευχαρίστηση. Απεικονιστική εξέταση του εγκεφάλου αποκαλύπτει ότι αυτή η διαδικασία είναι παρόμοια με αυτό που συμβαίνει στον εγκέφαλο ως απόκριση στο φαΐ ή στο σεξ.
Αλλά σε αντίθεση με τις δραστηριότητες αυτές, η μουσική δεν έχει μια άμεση αξία βιολογικής επιβίωσης. «Δεν είναι προφανές το ότι θα έπρεπε να απασχολεί το ίδιο αυτό σύστημα», λέει ο Zatorre. Οι μουσικοί δε μπορούν να δουν μέσα στον ίδιο τον εγκέφαλό τους, αλλά συνειδητοποιούν στιγμές έντασης και απελευθέρωσης σε μουσικά κομμάτια και αυτό είναι που κάνουν όσοι σχεδιάζουν μουσική.
Ο Zatorre και οι συνεργάτες του έκαναν ένα πείραμα στο οποίο χρησιμοποίησαν όποια μουσική τους έλεγαν οι συμμετέχοντες ότι τους ευχαριστεί, ώστε να εξετάσουν την ντοπαμίνη που απελευθέρωναν. Εξαίρεσαν τη μουσική με στίχους ώστε οι συμμετέχοντες να εστιαστούν στην ίδια τη μουσική και όχι στα λόγια, για παράδειγμα στη μελωδική δομή.
Στο σημείο του μουσικού κομματιού όπου οι άνθρωποι βίωναν την κορύφωση της ευχαρίστησης το κοιλιακό ραβδωτό σώμα απελευθέρωσε ντοπαμίνη. Αλλά σημειώθηκε και κάτι ακόμα πιο ενδιαφέρον: η ντοπαμίνη απελευθερώθηκε από μια διαφορετική εγκεφαλική περιοχή (το ραχιαίο ραβδωτό σώμα) περίπου 10 με 15 λεπτά νωρίτερα τη στιγμή της μέγιστης ευχαρίστησης.
Γιατί να έχουμε αυτήν την αντίδραση πριν από το πιο απολαυστικό τμήμα ενός μουσικού κομματιού; Ο Zatorre εξηγεί, ότι ο εγκέφαλος αρέσκεται στο να εξερευνά το περιβάλλον του και να ανακαλύπτει τι πρόκειται να συμβεί στη συνέχεια. «Καθώς προσμένεις μια στιγμή ευχαρίστησης, κάνεις προβλέψεις για το ακούς και τι πρόκειται να ακούσεις», λέει. «Μέρος της απόλαυσης που εισπράττουμε προέρχεται από την ικανότητα να κάνουμε αυτές τις προβλέψεις».
Τότε, εάν νιώθει κανείς μια έντονη ντοπαμινική ανάγκη για μουσική, κάτι που σύμφωνα με τον Zatorre θα μπορούσε να συγκριθεί ακόμα και με μεταμφεταμίνες, γιατί να μην αντικαταστήσει έναν τυχόν εθισμό σε ναρκωτικά με ακρόαση μουσικής;
Αλλά το ζήτημα δεν είναι τόσο απλό. Οι νευροεπιστήμονες πιστεύουν ότι βασικώς υπάρχει ένας μηχανισμός ευχαρίστησης και η μουσική είναι η μία διαδρομή που οδηγεί σ’ αυτόν. Τα ναρκωτικά είναι μια άλλη. Αλλά τα διαφορετικά ερεθίσματα έχουν διαφορετικές ιδιότητες. Και δεν είναι ευκολότερο το να πεις σε κάποιον να αντικαταστήσει τα ναρκωτικά με τη μουσική από το να του προτείνεις να αντικαταστήσει το σεξ με το φαΐ. Όλα είναι δραστηριότητες που προκαλούν μεν ευχαρίστηση αλλά έχουν σημαντικές διαφορές.
Χορεύοντας στον ρυθμό
Γνωρίζετε ότι οι μαϊμούδες δεν μπορούν να χτυπήσουν τα πόδια τους όταν ακούνε τραγούδια ή να αναγνωρίσουν τους μουσικούς παλμούς;
Φαίνεται ότι οι άνθρωποι είναι τα μόνα πρωτεύοντα που κινούνται με τον παλμό της μουσικής. Ο Aniruddh Patel στο Ινστιτούτο Νευροεπιστημών του San Diego στην Καλιφόρνια, υποψιάζεται ότι αυτό συμβαίνει επειδή οι εγκέφαλοί μας είναι οργανωμένοι με διαφορετικό τρόπο απ’ ότι οι κοντινοί μας συγγενείς. Το κούνημα σε έναν μουσικό παλμό μπορεί να σχετίζεται με το γεγονός ότι κανένα άλλο πρωτεύον δεν μπορεί να μιμηθεί πολύπλοκους ήχους.
Προκαλεί ωστόσο εντύπωση το γεγονός ότι κάποια πουλιά μπορούν να μιμηθούν αυτό που ακούνε και να κινηθούν σύμφωνα με ρυθμικούς παλμούς. Η έρευνα του Patel με ένα cockatoo υποδηλώνει ότι οι αποκρίσεις στα μουσικά μπιτ μπορεί να προήλθαν ως παραπροϊόν της φωνητικής μίμησης, αλλά επίσης παίζουν ρόλο στο σχηματισμό κοινωνικών δεσμών. Για παράδειγμα, οι στρατοί εκπαιδεύονται βηματίζοντας σε ρυθμούς και ο χορός σε ομάδες αποτελεί μια συνήθη κοινωνική δραστηριότητα. Υπάρχουν ακόμα έρευνες που δείχνουν πως όταν οι άνθρωποι κινούνται ομαδικά σε έναν ρυθμό είναι πιο πιθανό να συνεργαστούν μεταξύ τους σε μη μουσικά έργα από όταν δεν είναι ρυθμικά συγχρονισμένοι.
«Κάποιοι άνθρωποι θεωρούν ότι αυτό ήταν η αρχική λειτουργία της συμπεριφοράς αυτής στην εξέλιξη: Ήταν ένας τρόπος να συνδεθούν συναισθηματικά οι άνθρωποι μέσα σε ομάδες μέσα από αμοιβαίες κινήσεις και αμοιβαίες εμπειρίες», λέει ο Patel.
Μια άλλη συναρπαστική αρένα έρευνας: Η μουσική με μπιτ μοιάζει να βοηθάει τους ανθρώπους με κινητικές δυσλειτουργίες όπως η νόσος του Parkinson να περπατήσουν καλύτερα απ’ ότι χωρίς μουσική. Οι ασθενείς ουσιαστικά συγχρονίζουν τις κινήσεις τους με το μπιτ, σχολιάζει ο Patel. «Αυτό είναι ένα πολύ ισχυρό κύκλωμα στον εγκέφαλο και μπορεί να βοηθήσει με ουσιαστικό τρόπο ανθρώπους που έχουν αυτές τις σοβαρές νευρολογικές ασθένειες».
Υπάρχουν ακόμα κάποιες ενδείξεις που υποδηλώνουν ότι η μουσική μπορεί να βοηθήσει ασθενείς με νόσο του Alzheimer στο να θυμηθούν κάποια πράγματα καλύτερα και πως η εκμάθηση νέων δεξιοτήτων όπως το παίξιμο μουσικών οργάνων μπορεί να καταστείλει την παραφροσύνη. Θα πρέπει να γίνει κι άλλη έρευνα ώστε να δοθούν σίγουρες απαντήσεις στον τομέα αυτό, αλλά ο Charles Limb ελπίζει ότι όντως υπάρχουν καλές πιθανότητες να βοηθήσει η ενεργός ενασχόληση με κάποιο μουσικό όργανο ώστε να προληφθεί ή ακόμα και να καθυστερήσει η παράνοια. «Είναι πραγματικά θαυμάσιο το ότι από τον ήχο μπορείς να διεγείρεις ολόκληρο τον εγκέφαλο», λέει.
Μουσική και συναισθήματα
Μπορεί να συνδέετε συγκεκριμένα τραγούδια με γεγονότα στη ζωή σας, όταν γνωρίσατε το σύντροφό σας, τη μέρα της αποφοίτησής σας, κ.λπ. Παρά την ποικιλία στις εμπειρίες της ζωής κάθε ατόμου, έρευνες έχουν δείξει ότι οι ακροατές μουσικής συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό μεταξύ τους όταν πρόκειται για τα συναισθήματα που παρουσιάζονται σε ένα τραγούδι. Αυτό μπορεί να συμβαίνει ανεξαρτήτως των στίχων, οι ίδιοι οι μουσικοί ήχοι μπορεί να φέρουν συναισθηματικό νόημα, γράφει σε άρθρο της στο Current Directions in Psychological Science η ψυχολόγος του Πανεπιστημίου Cornell, Carol Krumhansl.
Εκπαιδευτικές εκπομπές όπως το πασίγνωστο Sesame Street έχουν βασιστεί στη δύναμη της μουσικής ώστε να βοηθήσουν τα παιδιά να θυμούνται πράγματα για δεκαετίες. Ακόμα και μωρά έχει δειχθεί ότι είναι ευαίσθητα σε ρυθμικούς παλμούς και μπορούν να αναγνωρίσουν ένα κομμάτι μουσικής που έχουν ξανακούσει. Οι διαφημιστές χρησιμοποιούν τη μουσική στις διαφημίσεις για να διεγείρουν το ενδιαφέρον των θεατών για κάποια προϊόντα. Ως αποτέλεσμα, κάποιοι συνδέουν τραγούδια με συγκεκριμένα αυτοκίνητα για παράδειγμα.
Ακόμα, η μουσική μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να τροποποιήσει σε καθημερινή βάση τη διάθεση. Ακούγοντας κάτι ζωντανό μπορεί να αυξήσει κανείς την ενεργητικότητά του το πρωί και με κάτι χαλαρωτικό μπορεί να ηρεμήσει αντίστοιχα το βράδυ πριν από τον ύπνο.
Η μουσική ως γλώσσα
Ο Victor Wooten του συγκροτήματος Bla Fleck and the Flecktones δεν είναι επιστήμονας, αλλά έχει σκεφτεί πολύ σχετικά με τη διαδικασία του να μαθαίνει κανείς να παίζει μουσική. Γι’ αυτόν, η πρώτη επαφή του παιδιού με τη μουσική δεν θα έπρεπε να είναι διαφορετική από τον τρόπο που το παιδί ξεκινάει να μιλάει.
«Προσεγγίζω τη μουσική ακριβώς σα μια γλώσσα, γιατί είναι γλώσσα» λέει ο Wooten. «Εξυπηρετεί τον ίδιο σκοπό. Είναι ένα είδος έκφρασης. Ένας τρόπος για μένα να εκφράσω τον εαυτό μου, να επικοινωνήσω αισθήματα και κάποιες φορές πραγματικά λειτουργεί καλύτερα από μια γραπτή ή προφορική γλώσσα».
Παραδοσιακά, ένα παιδί μαθαίνει να παίζει μουσική κάνοντας μαθήματα για το πώς λειτουργεί ένα όργανο και παίζοντας εύκολα κομμάτια στα οποία εξασκείται ξανά και ξανά. Ίσως να παίζει μουσική παρέα και με άλλους αρχάριους. Οι κανόνες έρχονται πρώτοι, δηλαδή οι νότες, οι συγχορδίες, ο τονισμός και μετά ακολουθεί το παίξιμο.
Αλλά με τη γλώσσα, τα μικρά παιδιά ποτέ δεν γνωρίζουν ότι είναι αρχάρια, λέει ο Wooten. Κανείς δεν τα κάνει να νιώσουν άσχημα όταν λένε λανθασμένα μια λέξη και δεν τους συνιστούν να εξασκούνται στη λέξη αυτή δεκάδες φορές. Γιατί να είναι διαφορετικά με τη μουσική;
«Εάν σκεφτείτε να προσπαθήσετε να διδάξετε ένα μικρό παιδάκι να διαβάσει, να μάθει την αλφάβητο και όλα τα συναφή, πριν καν μπορέσει να μιλήσει, θα διαπιστώνατε πόσο ανόητο είναι πραγματικά αυτό», λέει ο Wooten. «Τα παιδιά τις περισσότερες φορές παραιτούνται γιατί δεν ήρθαν για να μάθουν αυτό, αλλά για να μάθουν πώς να παίζουν».
Θυμάται ότι είχε μάθει να παίζει μουσική με έναν φυσικό τρόπο και όχι με μια τυπική ακολουθία μαθημάτων. Όταν είχε γεννηθεί, τα τέσσερα μεγαλύτερα αδέλφια του έπαιζαν ήδη μουσική και ήξεραν ότι χρειάζονταν έναν μπασίστα για να συμπληρώσουν τη μπάντα. «Η μητέρα μου ποτέ δεν είπε, ότι αυτό πρόκειται να κάνεις», δηλώνει.
Ο Wooten προσπάθησε να εφαρμόσει τη φιλοσοφία του απέναντι στην εκμάθηση της μουσικής οργανώνοντας καλοκαιρινές κατασκηνώσεις με στόχο να διεγείρει το ενδιαφέρον παιδιών για τη μουσική με πιο φυσικό τρόπο.
«Σπανίως έχω συναντήσει κάποιον μουσικό που να μη συμφωνεί ότι η μουσική είναι μια γλώσσα. Αλλά επίσης σπανίως έχω συναντήσει κάποιον μουσικό που πραγματικά να την αντιμετωπίζει με αυτόν τον τρόπο».
Έτσι είναι λοιπόν: η μουσική που κολλάει στο μυαλό σου μπορεί μεν να σε ενοχλεί, αλλά εξυπηρετεί επίσης πολλούς άλλους σκοπούς που μπορεί να σε ωφελήσουν. Εάν την αντιμετωπίσεις σαν γλώσσα, όπως προτείνει ο Wooten, μπορεί να μάθεις νέες επιδεξιότητες και να απολαύσεις κάποια από τα πλεονεκτήματα του υγιούς εγκεφάλου που εξερευνούν οι νευροεπιστήμονες. Μπορεί να είναι πιο πολύπλοκο από την αλφάβητο, αλλά αυτό δεν είναι άλλωστε και ο εγκέφαλός μας; Το πιο πολύπλοκο σύστημα.
Ορλάντο Μπλουμ, Μάρτιν Φρίμαν και Εβαντζελίν Λίλι στην πρεμιέρα της ταινίας «Χόμπιτ: Η ερημιά του Νοσφιστή».
Το ταξίδι στη Μέση Γη συνεχίζεται με το δεύτερο μέρος της τριλογίας του Τόλκιν. Η ταινία ακολουθεί τις περιπέτειες του Μπίλμπο Μπάγκινς (Μάρτιν Φρίμαν), του μάγου Γκάνταλφ (σερ Ίαν Μακ Κέλεν) και των 13 νάνων.
Η Λίλι υποδύεται την Tauriel, ένα ξωτικό-πολεμιστή που δεν υπάρχει στο βιβλίο του Τόλκιν, αλλά την εμπνεύστηκε ο σκηνοθέτης Πίτερ Τζάκσον.
Το πρώτο μέρος της τριλογίας σημείωσε μεγάλη επιτυχία σε Ευρώπη και Αμερική, κάτι που αναμένεται να συμβεί και το δεύτερο μέρος.
Μπορεί από τη μια του όψη να φαίνεται σαν μια στοίβα από περίεργα σίδερα, αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα εντυπωσιακότατο μνημείο του Νέλσον Μαντέλα με πολύ ενδιαφέροντα συμβολισμό.
Το μνημείο κατασκευάστηκε από τον Νοτιοαφρικανό καλλιτέχνη Marco Cianfanelli το 2012, με σκοπό να τιμήσει την πεντηκοστή επέτειο από την φυλάκιση του Μαντέλα και να υποδείξει ακριβώς το σημείο στο οποίο έγινε τότε η σύλληψή του.
Για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκαν πενήντα διαφορετικές μεταλλικές ράβδοι που αντιπροσωπεύουν τα πενήντα χρόνια από τη σύλληψη του. Η κάθε μια από τις ράβδους έχει ύψος μεταξύ 6.5 και 9 μέτρων.
Αλλά εκεί μέσα κρύβεται και άλλη μια σημαντική συμβολική έννοια: Το πρόσωπο του Μαντέλα φαίνεται μόνο όταν κοιτάξει κανείς από απόσταση μεγαλύτερη των 35 μέτρων. Με αυτόν τον τρόπο οι ξεχωριστές λεπτομέρειες στην κάθε ράβδο συντελούν όλες μαζί για να δώσουν την ολοκληρωμένη εικόνα του προσώπου του, μια τεχνική που χρησιμοποίησε ο Cianfanelli για να συμβολίσει την αλληλεγγύη.
